دوپ مخصوص لوله های حفاری و لوله وزنه برای روان کاری، آب بندی و حفاظت در جداره گذاری، لوله گذاری، خطوط لوله و خطوط جریان، در عملیات حفاری چاه نفت یا خطوط آب آشامیدنی استفاده می گردد. این دوپ هم چنین جهت روانکاری، آب بندی و حفاظت اتصالات رزوه ای لوله آلات نفتی در هنگام سوار کردن حین عملیات و انبار داری آن ها استفاده می شود، دارای کیفیتی برتر و فاقد ترکیبات سرب و روی می باشد.
این ترکیب دارای مواد تیکسو تروپیک (Thixotropic)، روان کننده مرزی، مواد غیر فلزی، مواد افزودنی و بازدارنده های خوردگی و ضد زنگ زدگی است.
در فرمولاسیون این ترکیب از گریس کمپلکسی استفاده شده است که به علت نقطه قطره شدن بالا و مقاومت پذیری ذاتی در برابر آب به دیگر گریس ها برتری دارد و هم چنین در برابر تنش های مکانیکی، دما و اکسیداسیون مقاوم می باشد. این ترکیب به رزوه های خیس و روغنی می چسبد و در دامنه وسیعی از درجه حرارت ها با برس قابل مالیدن بوده و چکه نمی نماید و یک لایه قوی در مقابل سایش، دلمه زدن و کنده شدن ایجاد می نماید.
اگر چه این ترکیب فاقد عناصر سرب و روی است ولی مشخصات فیزیکی شیمیایی استاندارد API Modified 5A3 را دارا می باشد.
به طور کلی این دوپ فاقد عناصر سرب و روی بوده و با محیط زیست سازگار است و نیز در برابر دما، فشار، خوردگی، زنگ زدگی، خشک شدن و تنش های مکانیکی مقاوم می باشد.
| Properties | Value | Unit | Method ASTM |
|---|---|---|---|
| Color | Black | - | Visual |
| Thickener | Aluminium Complex Soap | - | - |
| Fluid Type | Petroleum | - | - |
| Specific Gravity | 1.08 | - | - |
| Flash Point | 260 | °C | D 92 |
| Dropping Point | 225 | °C | D 566 |
| Cone Penetration @ 25°C Unworked Worked |
307 306 |
0.1 mm | D 217 |
| Consistency | 1 | NLGI Grade |
D 217 |
| Oil Separation @ 100°C, 24 hrs | 2.53 | mass % | D 1742 |
| Copper Strip Corrosion @ 100°C, 24 hrs | Freshly | - | D 4048 |
| Four Ball Test | >794 | kgf | D 2596 |
| Water Washout Characteristics | 2 | mass % | D 1264 |
| Evaporation Loss @ 100°C, 22 hrs | 0.69 | mass % | D 972 |
در صنایع حفاری، از لوله های حفاری جهت عملیات حفر چاه استفاده می شود. این لوله ها از محل اتصال به یکدیگر متصل می شوند و به درون چاه فرستاده می شوند و با انتقال نیروی چرخشی از سر چاه به مته حفاری، باعث چرخیدن آن و حفر چاه می گردند.
لوله های حفاری پس از پایان عملیات حفر چاه از درون آب بیرون آورده می شوند و پس از جدا شدن از یکدیگر، در عملیات حفر چاه های دیگر استفاده می شوند. در هنگام اتصال این لوله ها به یکدیگر، در عملیات حفر چاه های دیگر استفاده می شوند. در هنگام اتصال این لوله ها به یکدیگر نوعی دوپ به محل اتصال آن ها مالیده می شود که به آن دوپ لوله های حفاری یا Tool Joint Compound گفته می شود. دو کار کرد عمده دوپ لوله های حفاری حفاظت از دندانه های محل اتصال و آب بندی لوله در برابر گل حفاری و سابر ترکیبات درون چاهی را دارا می باشد.
لوله وزنه یا لوله وزین حفاری، نوعی لوله سنگین وزن می باشد که بر بالای مته حفاری بسته می شود و دارای شیارهایی در طول است. این لوله در واقع نخستین لوله بالای مته است که فشار و حرکت را به آن منتقل می نماید.
دوپ لوله وزنه، به دندانه های لوله وزنه مالیده می شود تا در برابر فشارها و شوک های شدید وارده از آن محافظت نماید. کار کرد خاص لوله وزنه، باعث گردیده که دوپ مصرفی در آن نیز ویژگی های خاص و متفاوتی از سایر دوپ ها داشته باشد.
| Test | Requirement |
|---|---|
| Penetration Worked at 77 °F (NLGI Grade No.1) After cooling 3 hrs at 0 °F |
310-340 200 minimum |
| Dropping Point (°F) (ASTM D 556) |
190 minimum |
| Evaporation, Percent 24 hrs at 212 °F |
2.0 maximum |
| Oil Separation, Percent, Nickel Cone 24 hrs at 150 °F |
5.0 maximum |
| Gas evolution, cc at 150 °F 120 hrs |
20 maximum |
| Water Leaching, Percent Loss in Weight After 2 hrs at 150 °F |
5.0 maximum |
| Brushing Ability | Applicable at 0 °F |
نام ماده : دوپ مخصوص لوله های حفاری و لوله وزنه
نام خانواده شیمیایی : گریس روان کننده با پایه نفتی
موارد استفاده: این ماده برای روانکاری و آب بندی اتصالات لوله ای لوله های حفاری و لوله وزنه به کار میرود.
نام سازنده : پژوهشگاه صنعت نفت
آدرس : جاده قدیم قم، سه راه خیرآباد، بلوار پژوهشگاه
تلفن : 55209275 – 021
| Health: 1 |
| Fire: 1 |
| Reactivity: 1 |
| Personal Protection: B |
اجزای خطرناک : روغن نفتی
حد مجاز تماس: Oil Mist TWA-5 mg/m3
حد آستانه مجاز: N/A
سایر حدود ارئه شده : STEL:10 mg/m3
حالت فیزیکی: خمیر شبه جامد
استحکام پذیری: 1
رنگ : سیاه
نقطه جوش: بالاتر از 300 درجه سانتی گراد
عطر و طعم: بو مواد نفتی
وزن مخصوص (آب = 1): 1.08
قابلیت حلالیت در آب: ندارد
فشار بخار در دمای 20 درجه سانتی گراد: کمتر از یکصدم کیلوپاسکال
نقطه قطره شدن (ذوب): 225 درجه سانتی گراد
pH : خنثی
نقطه اشتعال: بالاتر از 220 درجه سانتی گراد
درجه حرارت آتش گیری خود به خودی: بالاتر از 300 درجه سانتی گراد
حدود اشتعال پذیری (درصد حجمی هوا): حد پایین: 0.9% و حد بالا: 7%
روش اطفاء حریق: پودر شیمیایی خشک - کف - CO2- شن – خاک – پاشش آب به صورت اسپری مواد
وسایل و تجهیزات مورد نیاز هنگام اطفاء حریق: دستگاه تنفسی و تجهیزات کامل محافظتی
خطر انفجار و آتش گیری: این ماده در دمای محیط خطر اشتعال پذیری ندارد. این ماده باید دور از منابع قوی احتراق و دماهای خیلی بالا قرار داده شود.
پایداری: در شرایط معمولی و نرمال، از نظر شیمیایی پایدار است. عوامل فعال و واکنش دهنده نوری ندارد.
موادی که با این ماده واکنش می دهند (مواد ناسازگار): اسیدهای قوی معدنی و آلی، عوامل واکنش دهنده فلز مس و اکسید کننده.
شرایطی که سبب ناپایداری / واکنش دهی می گردد: دور از منابع قوی احتراق و دماهای خیلی بالا قرار داده شود. دور از مواد ناسازگار قرار گیرد.
مواد مخاطره آمیز هنگام تجزیه / واکنش دهی: در اثر احتراق، دود، دوده، هیدروکربن ها و اکسیدهای کربن، گوگرد و نیتروژن تولید می شود. باقیمانده بیشتر شامل دوده و اکسیدهای فلزی و معدنی است.
جمع آوری ریخت و پاش: مسدود کردن منابع اشتعال - جمع آوری و قرار دادن در یک ظرف در بسته جهت دفع زباله های روغنی - استفاده از ماسک، چکمه و دستکش لاستیکی - تهویه هوا و پاک کردن محل با حلال های شستشو و سپس شستشوی محل با آب گرم فراوان و مواد شوینده.
روش دفع مواد مصرف شده / پساب آن: اجازه ورود این مواد را به مجراهای آب ندهید. باقی مانده آن نباید سوزانده شود.
احتیاط هایی که بایستی هنگام جابجایی و استفاده از آن بکار گرفت: رعایت کردن احتیاط خاصی در هنگام جابجایی و انتقال این ماده لازم نمی باشد. از تماس با پوست و چشم و لباس اجتناب شود. در دماهای بالا، انبار و ذخیره نگردد. دور از مواد قابل اشتعال و حرارت و جرقه و شعله باشد. از سوراخ کردن و بریدن و... ظروف اجتناب کنید.
سایر احتیاط های لازم: درب ظرف محکم بسته باشد. در جای خشک و خنک نگهداری شود. به مدت طولانی در معرض آن قرار نگیرید. در اثر حرارت ممکن است منفجر شود. ظرف آن در شرایط آتش ممکن است منفجر شود.